Διαφήμιση
( 3 ψήφοι )
Ευρετήριο Άρθρου
Τεχνολογικό χάσμα και ελλειματική ανάπτυξη
- Καινοτομούν οι ελληνικές επιχειρήσεις;
- Τεχνολογικός μετασχηματισμός και διεθνείς άμεσες επενδύσεις
- Οικονομική προσαρμογή και καινοτομία μετά την κρίση
- Χρηματοδοτούμενα έργα έρευνας και αποτελέσματα καινοτομίας
- Ηλεκτρονική διακυβέρνηση
- Ανοιχτό λογισμικό
- Εθνική ερευνητική πολιτική...
- Η δραστηριότητα ευρεσιτεχνιών
- dot-communism
Όλες οι Σελίδες
Χρηματοδοτούμενα έργα έρευνας και αποτελέσματα καινοτομίας
Γρηγόρης Π. Πραστάκος, καθηγητής στο τμήμα διοικητικής επιστήμης και τεχνολογίας (ΔΕΤ) και πρύτανης του οικονομικού πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ)

Ποια είναι η επίπτωση των χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης στην καινοτομία των επιχειρήσεων; Γιατί οι εταιρείες επενδύουν σε τέτοια προγράμματα; Και πώς η δημόσια πολιτική θα πρέπει να εξελιχθεί προκειμένου να υποστηρίξει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα από αυτά τα έργα;

Αυτά είναι ορισμένα από τα καίρια ζητήματα που θέτει η μελέτη Ιnnovation Ιmpact Fisher, R., Ρolt, W. & Vonortas, Ν. (eds.) (2009),Τhe Ιmpact of Ρublicly Funded Research on Ιnnovation. Summary Report, ΡRΟ ΙΝΝΟ Εurope, ΙΝΝΟ ΑΡΡRΑΙSΑL, Ρaper 7, Εuropean Commission, Εnterprise and Ιndustry, η οποία ολοκληρώθηκε πρόσφατα από ομάδα ερευνητών του Εργαστηρίου Διοικητικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με άλλα έξι κορυφαία ιδρύματα στην Ευρώπη. Η μελέτη, χρηματοδοτούμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή- Γενική Διεύθυνση Επιχειρήσεων, εστιάστηκε στον ρόλο των συνεργατικών έργων έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) του 5ου και 6ου Ευρωπαϊκού Προγράμματος Πλαισίου. Βασίζεται σε μια πρωτογενή έρευνα σε 8.000 και πλέον συμμετέχοντες στα προγράμματα πλαισίου, καθώς και περισσότερες από 70 μελέτες περιπτώσεων πανευρωπαϊκά.

Χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων
Τα βασικά κίνητρα για τη συμμετοχή στα έργα Ε&Α των προγραμμάτων πλαισίου σχετίζονται με την τεχνολογία, την απόκτηση γνώσης, τη μείωση του κόστους και τον καταμερισμό του ρίσκου. Αποτελούν πόλο έλξης για ερευνητικά κέντρα και εταιρείες υψηλής καινοτομίας, οι οποίες, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του κλάδου, είναι:

- Περισσότερο δικτυωμένες με τους πελάτες τους καθώς και με πανεπιστήμια και άλλους οργανισμούς έρευνας.
- Περισσότερο προσανατολισμένες προς τις διεθνείς αγορές και - Περισσότερο ενεργές στην κατοχύρωση ευρεσιτεχνιών.
Επιπροσθέτως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που συμμετείχαν στα προγράμματα πλαισίου σχεδόν διπλασίασαν τις δαπάνες τους για Ε&Α την τελευταία πενταετία αναδεικνύοντας έτσι μία ακόμη θετική επίδραση των προγραμμάτων και συγκεκριμένα τη δυναμικότητα για καινοτομία.
Μόνο οι συμμετέχοντες με συγκεκριμένους στόχους, ήδη από την έναρξη των έργων, σχετικά με τα επιδιωκόμενα καινοτομικά αποτελέσματα, είναι πιθανόν να κατορθώσουν οποιαδήποτε επιτυχή εμπορική αξιοποίηση. Ενδιαφέρον είναι επίσης το γεγονός ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις παρουσίασαν την πλέον ισχυρή στρατηγική ευθυγράμμιση ανάμεσα στα χρηματοδοτούμενα έργα και στους καινοτομικούς στόχους τους. Ιδιαίτερα οι μεσαίες σε μέγεθος εταιρείες διαθέτουν ένα κρίσιμο μέγεθος για τις δραστηριότητες Ε&Α, παρουσιάζουν μια ρητή στρατηγική σχετικά με τη συμμετοχή τους και συχνά αναλαμβάνουν έναν ηγετικό ρόλο στα έργα ως συντονιστές της ευρύτερης ομάδας. Μια χαρακτηριστική περίπτωση αναφέρεται στο πλαίσιο 1.

Επιπτώσεις στην καινοτομία από την οργάνωση και διαχείριση των έργων
Τα χρηματοδοτούμενα έργα πρέπει να αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου χαρτοφυλακίου έργων Ε&Α. Τα αποτελέσματα καινοτομίας δεν μπορούν να αποδοθούν είτε μόνο σε χρηματοδοτούμενα έργα είτε σε ιδιωτικά έργα Ε&Α παρά μόνο σε έναν συνδυασμό των δύο. Επιπλέον ο ρόλος του συντονιστή είναι καθοριστικής σημασίας στην επίτευξη των στόχων τους. Στα επιτυχημένα έργα υπήρχε ως κοινό στοιχείο η θετική αξιολόγηση των ικανοτήτων του συντονιστή ως ηγέτη και εκτελεστή έργων Ε&Α καθώς και ως διαχειριστή. Τρία χαρακτηριστικά των επιτυχημένων συντονιστών αναφέρονται στο πλαίσιο 2.

Γενικές παρατηρήσεις
Προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι επιπτώσεις των χρηματοδοτούμενων έργων, αναφορικά με την καινοτομία, η δημόσια πολιτική καινοτομίας πρέπει να ενσωματώνει και να λαμβάνει υπόψη της τα παρακάτω:

1. Η απλοποίηση των διοικητικών δομών και διαδικασιών, καθώς και η διατήρηση των προγραμμάτων σε βάθος χρόνου, αποτελούν σημαντικές παραμέτρους για τα αποτελέσματα καινοτομίας.
2. Επειδή οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στα συγκεκριμένα έργα, οι ιδιαιτερότητές τους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στη στρατηγική ανάπτυξη των προγραμμάτων και να ενθαρρύνεται η συμμετοχή τους.
3. Επιτυχημένα χρηματοδοτούμενα έργα συναντάμε στις περιπτώσεις όπου δημιουργούνται συνέργειες με τα έργα Ε&Α που ήδη αναπτύσσουν οι εταίροι με ίδια χρηματοδότηση. Επομένως προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί σε έργα που συνδέουν τα χρηματοδοτούμενα έργα με ήδη υπάρχουσες υποδομές και ικανότητες καινοτομίας.
4. Για επιτυχημένα αποτελέσματα καινοτομίας οι κοινοπραξίες πρέπει να περιλαμβάνουν οργανισμούς με σημαντική εμπειρία σε Ε&Α και καινοτομία, οργανισμούς με βαθιά τεχνολογική εξειδίκευση, με υψηλή παρακίνηση για εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων, καθώς και έμπειρους συντονιστές που είναι σε θέση να ευθυγραμμίσουν τα συμφέροντα και τις προτεραιότητες διαφορετικών συνεργαζομένων εταίρων.
5. Πρέπει να ενθαρρύνεται ο σχεδιασμός για εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων ήδη από το στάδιο των προκηρύξεων και των προτάσεων για νέα έργα. Εναλλακτική λύση θα αποτελούσε η παροχή δυνατότητας για ένα νέο έργο τύπου «follow up» με στόχο την εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων Ε&Α από προηγούμενο έργο.

Το γενικό συμπέρασμα της μελέτης μας είναι ότι, όταν τα έργα δρομολογούνται με συγκεκριμένους στόχους καινοτομίας, όταν πλαισιώνονται απόαποτελεσματικούς διαχειριστικούς κανόνες, όταν διοικούνται και εκτελούνται απόαφοσιωμένους και ικανούς οργανισμούςκαι όταν ενσωματώνονται στηνευρύτερη δραστηριότητα Ε&Α και καινοτομίαςτων οργανισμών αυτών, τα δημόσια χρηματοδοτούμενα έργα Ε&Α μπορούν να διαδραματίσουν έναν σημαντικό ρόλο για τη βελτίωση της τεχνολογικής καινοτομίας στην Ευρώπη.

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
Αυτή η εταιρεία 70 ατόμων, αφιερωμένη στην ανάπτυξη εξειδικευμένων τεχνολογιών για την ανακύκλωση άνθρακα, παρουσίασε ένα ιδιαίτερα επιτυχημένο παράδειγμα καινοτομικής διεργασίας. Το αποτέλεσμα του έργου ήταν μια ολοκληρωμένη βιομηχανική εφαρμογή και η απαρχή μιας συμφωνίας παραχώρησης της χρήσης μεταξύ των συνεργατών στο έργο. Η αποστολή της εταιρείας περικλείεται στη φράση«Επιστήμη για την επίτευξη πρακτικών αποτελεσμάτων».Η σύνδεση έρευνας και καινοτομίας αποτελεί την κύρια προτεραιότητα της εταιρείας, καθώς και τη βασική εξήγηση για την έντονη εστίασή της στην καινοτομία σε όλα τα έργα όπου αυτή συμμετέχει. Η εταιρεία επιλέγει να συμμετέχει μόνο σε έργα που ταιριάζουν απόλυτα με την αποστολή της και με τις κατευθύνσεις τεχνολογικής ανάπτυξης που έχει χαράξει. Επίσης ενσωματώνει συστηματικά υπάρχοντες ή νέους πελάτες στα έργα Ε&Α αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες για την ύπαρξη αγοράς για ό,τι αναπτύσσεται.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΩΝ
Η ηγεσίααντιπροσωπεύει το πλεονέκτημα που διαθέτουν οι συντονιστές στο να καθορίζουν το πρόγραμμα έρευνας, να δομούν τα έργα σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες τους και να ευθυγραμμίζουν τους άλλους εταίρους σε έναν στόχο που αρχικά ήταν δικός τους. Η ηγεσία αυτή αντιπροσωπεύει τη «βράβευση» των συντονιστών για το «διαχειριστικό βάρος» του έργου.
Μια συναφής έννοια είναι εκείνη της δύναμηςτου συντονιστή. Αφορά τη δυνατότητα του συντονιστή να ανταποκρίνεται και να ξεπερνά διάφορες δυσκολίες που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια των έργων. Μελετήσαμε περιπτώσεις στις οποίες ένας εταίρος ξαφνικά αδυνατούσε να συνεχίσει το έργο ή να παραδώσει ένα σημαντικό παραδοτέο. Στο πλαίσιο αυτό, η δύναμη του συντονιστή απαιτείται σε δύο επίπεδα: εν μέρει αφορά τη δυνατότητά του να εντοπίσει και να κινητοποιήσει άλλους παίκτες εκτός της κοινοπραξίας και εν μέρει τη δυνατότητά του να καλύψει ο ίδιος τις υποχρεώσεις.

Ηφήμητου συντονιστή ως αξιόπιστου, εξειδικευμένου, συνεργατικού και αποτελεσματικού παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο. Προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα που κατανέμονται στους εταίρους του έργου και στο ίδιο το έργο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η υψηλή πιθανότητα να αναλάβουν και άλλα έργα σε βάθος χρόνου, μια σχετική ευκολία στην προσέλκυση εξαιρετικών συνεργατών, καθώς και μια ενισχυμένη διάχυση και επίδραση των καινοτομικών αποτελεσμάτων στο ευρύτερο περιβάλλον.



δημοψήφισμα

Νέα επικαιρότητας: Ποιότητα ή ποσότητα;