( 0 ψήφοι )

Η Google, η Κίνα, οι χάκερ της και τα διλήμματα

Οταν η κορυφαία εταιρεία του Διαδικτύου πετάει το γάντι στη χώρα που αναδύεται ως η υπερδύναμη του 21ου αιώνα, δεν μπορεί παρά να προκαλέσει έκπληξη. Πρόσφατα η Google ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται πλέον να λογοκρίνει τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης στην Κίνα, ακόμη και αν έτσι αναγκαστεί σε έξοδο από τη χώρα. Ταυτόχρονα αποκάλυψε ότι η υπηρεσία της ηλεκτρονικού ταχυδρομείου υπέστη σοβαρές επιθέσεις από χάκερ εντός της Κίνας, οι οποίοι στόχευαν να αποκτήσουν πρόσβαση στους λογαριασμούς που διατηρούν δεκάδες Κινέζοι ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Εβγκένι Μοροζόφ, ο οποίος ερευνά την επίδραση του Διαδικτύου στην πολιτική, επιχειρεί κάποιες προβλέψεις.

Εβγκένι Μοροζόφ: "Δεν βλέπω κάποια σχέση ανάμεσα στη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας της εταιρείας στην Κίνα και την ασφάλεια των συνδρομητών της"

Με 384 εκατομμύρια χρήστες Ιντερνετ στον κόσμο, η Κίνα είναι μια αγορά που κι αυτή ακόμα η Google δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει. Και για να μην την αγνοήσει, δεν μπορεί παρά να συμμορφώνεται με τους όρους που θέτει το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας και να φιλτράρει τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης, ώστε να μην εμφανίζεται οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με θέματα που η κυβέρνηση της χώρας κρίνει ευαίσθητα -οτιδήποτε σχετικά με την Τιεν Αν Μεν, για παράδειγμα.

«Πηγαίνοντας το 2006 στην Κίνα, η Google γνώριζε τους όρους του παιχνιδιού», λέει ο Μοροζόφ. Γεννημένος στη Λευκορωσία, αλλά εγκατεστημένος τα τελευταία χρόνια στις ΗΠΑ, ο Εβγκένι Μοροζόφ είναι Yahoo! Fellow στην Ε.Α.Walsh School of Foreign Service του Πανεπιστημίου Georgetown, αρθρογραφεί στο περιοδικό Foreign Policy και σε λίγο καιρό ολοκληρώνει ένα βιβλίο με θέμα κατά πόσο το Διαδίκτυο συμβάλλει ή όχι στην ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών και στην αποσταθεροποίηση αυταρχικών καθεστώτων. «Και σε ό,τι αφορά αυτούς όρους, δεν άλλαξε κάτι», παρατηρεί.

Τότε τι μεσολάβησε και έκανε την Google να αλλάξει στάση; Την ίδια ημέρα που ενημέρωσε ότι βάζει τέλος στην αυτολογοκρισία της, η εταιρεία αποκάλυψε ότι θύματα των επιθέσεων των ίδιων χάκερ με έδρα την Κίνα ήταν ακόμη 34 αμερικανικές επιχειρήσεις. Η πλοκή έδειχνε να πυκνώνει. Και η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της αναδείχθηκε όταν η ίδια η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ προσέφερε ανοιχτά τη στήριξή της στην Google.

Πάνε δύο μήνες από την ημέρα που η Google ανακοίνωσε ότι σταματάει να λογοκρίνει την υπηρεσία αναζήτησης στην Κίνα. Το έχει κάνει;

«Οχι, μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει καμία αλλαγή στον τρόπο που διαχείριζεται τα αποτελέσματα αναζήτησης στο google.cn. Επιπλέον, εκείνο που βλέπουμε είναι ότι προτίθεται να κάνει και άλλες προσλήψεις στη χώρα. Μάλιστα, σύμφωνα με το Business Week, αναζητεί προσωπικό για το τμήμα των πωλήσεων. Δεν μοιάζει, λοιπόν, να έχει πρόθεση η εταιρεία να περιορίσει τις δραστηριότητές της στην Κίνα».

Δείχνετε να συμφωνείτε με την άποψη ότι η Google θα περιορίσει ελαφρώς τη λογοκρισία των αποτελεσμάτων, η κινεζική κυβέρνηση θα κάνει λίγο τα στραβά μάτια και η υπόθεση θα ξεχαστεί.

«Πολύ απλά, η αγορά της Κίνας παραείναι μεγάλη για να αποφασίσει η Google να την εγκαταλείψει ολοκληρωτικά. Δεν νομίζω, λοιπόν, ότι ετοιμάζονται για έξοδο. Εκείνο που εγώ βλέπω, είναι ότι η Google έχει θυμώσει σοβαρά με τις απαιτήσεις της κινεζικής πλευράς. Οι περιορισμοί που επιβάλλουν διαρκώς πολλαπλασιάζονται, γίνονται όλο και πιο ασφυκτικοί».

Τι είδους απαιτήσεις, δηλαδή, είχε πρόσφατα η κινεζική κυβέρνηση από την Google;

«Πρόκειται οπωσδήποτε για απαιτήσεις που περιορίζουν περαιτέρω την ελευθερία των Κινέζων κυβερνοπολιτών. Για παράδειγμα, η Google έχει την υπηρεσία auto-complete, χάρη στην οποία όταν αρχίσει ο χρήστης να πληκτρολογεί κάτι στην μπάρα της αναζήτησης, αυτομάτως τού προτείνονται διάφορες εκδοχές σχετικά με το πώς τελειώνει η λέξη ή η φράση του. Οι Κινέζοι ζήτησαν από την Google να σταματήσει τη λειτουργία του autocomplete. Προφανώς ήθελαν να αποφύγουν το ενδεχόμενο να πέφτουν οι χρήστες πάνω σε ονόματα που δεν είχαν καν σκεφτεί να αναζητήσουν. Με τον καιρό, καθώς οι κινεζικές αρχές εξοικειώνονταν με το περιβάλλον και τις λειτουργίες του Διαδικτύου και άρχιζαν να ξεκαθαρίζουν τι τους αρέσει και τι όχι, αυξήθηκαν και οι παρεμβάσεις τους. Νομίζω, λοιπόν, ότι η αυτή η κατάσταση προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στους ανθρώπους της Google, οι οποίοι ήθελαν να δώσουν δημοσιότητα στα προβλήματά τους και να εξασφαλίσουν κάποια υποστήριξη από την αμερικανική κυβέρνηση».

Την οποία άμεσα τους παρείχε η κυβέρνηση. Για ποιο λόγο;

«Χάρη στο πλαίσιο εντός του οποίου τοποθετήθηκε το θέμα. Παρουσιάστηκε σαν υπόθεση εθνικής ασφάλειας, εφόσον παραβιάστηκε ηλεκτρονική αλληλογραφία, αλλά και ως μέρος μιας μεγαλύτερης επιχείρησης που είχε βάλει στόχο και άλλες επιχειρήσεις. Κι έτσι εξελίχθηκε σε σοβαρό εθνικό ζήτημα. Αυτή τη φορά ήταν η Google που προσπάθησε να ασκήσει πίεση στην κινεζική πλευρά, παρουσιάζοντας το ως πρωτίστως πολιτικό θέμα».

Μερικές ημέρες μετά την ανακοίνωση της Google, οι κινεζικές αρχές εντόπισαν και έκλεισαν δύο κέντρα εκπαίδευσης χάκερ. Τα δύο γεγονότα συνδέονται;

«Απολύτως. Ξέρετε, θα μπορούσε κανείς να εικάσει ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Google ανακοίνωσε τις επιθέσεις που δέχτηκε, ήταν για να δώσει την εντύπωση ότι η κινεζική κυβέρνηση είναι ανίκανη να ελέγξει το κυβερνο-έγκλημα. Και τι καλύτερο θα μπορούσαν να κάνουν οι κινεζικές αρχές για να αποκαταστήσουν την αξιοπιστία τους από το να βγουν έξω και συλλάβουν μερικούς αποδιοπομπαίους τράγους;».

Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι η Google εγκαταλείπει τελικά την Κίνα. Αυτό θα κάνει διαφορά όσον αφορά τις επιθέσεις των χάκερ;

«Οχι, καμία διαφορά. Δεν υπάρχει απολύτως καμία σχέση ανάμεσα στην απόφαση της Google γύρω από το αν θα παραμείνει ή όχι στην Κίνα και το πολύ πραγματικό γεγονός ότι αποτελεί και θα συνεχίσει να αποτελεί ελκυστικό στόχο για εκείνους τους χάκερ που θέλουν να αποκτήσουν πρόσβαση στα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα στους σέρβερ της εταιρείας. Είτε αποχωρήσει από την Κίνα είτε όχι, η Google δεν παύει να προσφέρει την πιο ελκυστική υπηρεσία ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, άσχετα από το τι θέλει να κάνει κανείς με αυτήν. Οσο θεωρείται η πιο αξιόπιστη υπηρεσία, θα αποτελεί και τον πιο ελκυστικό στόχο για τους χάκερ, από όπου και αν προέρχονται. Δεν βλέπω, λοιπόν, κάποια σχέση ανάμεσα στη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας της εταιρείας στην Κίνα και την ασφάλεια των συνδρομητών της, πέρα από την πεποίθηση της ίδιας της Google -πεποίθηση που φαίνεται να επιβεβαιώνεται ώς ένα βαθμό- ότι μπορεί πίσω από τις επιθέσεις των χάκερ να κρύβεται η ίδια η κινεζική κυβέρνηση».

"Σε κάθε στενοχωρημένο Κινέζο κυβερνοπολίτη που αφήνει λουλούδια στα γραφεία της Google, αντιστοιχούν 5 άλλοι που αδιαφορούν" λέει ο ΜοζορόφΗ Google ανακοίνωσε ότι θα συνεργαστεί με την Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας των ΗΠΑ, προκειμένου να διερευνήσει τις επιθέσεις. Επειδή είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι η Google έχει λιγότερο ικανούς μηχανικούς ηλεκτρονικών συστημάτων από την NSA, εσείς σε ποιους τομείς λέτε ότι θα επικεντρωθεί η συνεργασία τους;

«Εξαρτάται από το τι είναι αυτό που θέλει η Google από την NSA. Κι εγώ νομίζω ότι οι εξυπνότεροι μηχανικοί ήδη εργάζονται για την Google. Ωστόσο, αν θέλει κανείς να εξασφαλίσει πρόσβαση σε δεδομένα που είναι αποθηκευμένα σε αμερικανικές εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες Ιντερνετ σε παγκόσμια κλίμακα, τότε θα χρειαστεί μια κρατική υπηρεσία σαν την NSA. Χωρίς την NSA υπάρχει ένα όριο στο τι μπορεί να ανακαλύψει η Google γύρω από τις επιθέσεις που δέχτηκε. Επιπλέον, η NSA -όπως κάθε υπηρεσία πληροφοριών στις ΗΠΑ- διαθέτει μια στρατιά άριστα εκπαιδευμένων ανθρώπων, οι οποίοι δεν είναι ικανοί μόνο να αμύνονται απέναντι σε επιθέσεις, αλλά είναι σε θέση να διεισδύουν οι ίδιοι σε άλλα δίκτυα. Είμαι σίγουρος ότι και στην Google υπάρχουν πολλοί επαγγελματίες οι οποίοι μπορούν να κάνουν το ίδιο, μόνο που δεν έχουν την άδεια να το κάνουν».

Υπήρξαν πάντως αντιδράσεις από τον αμερικανικό Τύπο, αλλά και από οργανώσεις για τα πολιτικά δικαιώματα, που εξέφρασαν την έντονη ενόχλησή τους γι' αυτή τη συνεργασία, υπενθυμίζοντας ότι στο πρόσφατο παρελθόν η NSA (Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών) είχε διεξαγάγει παράνομες παρακολουθήσεις τηλεφώνων Αμερικανών πολιτών.

«Συμμερίζομαι την άποψη ότι αυτός ο συντονισμός των δραστηριοτήτων της Google και της NSA έχει πολλές αρνητικές όψεις -από την άλλη, όμως, για να λέμε και τα πράγματα ως έχουν, δεν νομίζω ότι είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει. Απλώς στο παρελθόν δεν υπήρχε λόγος να το δημοσιοποιήσουν από την πλευρά της Google -τώρα υπήρχε. Βέβαια, οτιδήποτε σχετίζεται με την NSA παραμένει κατά κανόνα μυστικό. Οποιος συζητάει οτιδήποτε με την NSA, είναι υποχρεωμένος να κρατήσει κρυφό το περιεχόμενο της συζήτησης -υπογράφει συμβόλαιο μη αποκάλυψης. Για την ακρίβεια, τέτοιο συμβόλαιο υπογράφει και όποιος συζητάει για δουλειές με την Google. Εδώ, όμως, όλα δείχνουν ότι ήταν η ίδια η Google που άφησε να διαρρεύσει στους δημοσιογράφους η είδηση της συνεργασίας. Κάτι που σημαίνει ότι έχουν λόγο να θέλουν να φανεί ότι στον αγώνα τους έχουν την υποστήριξη της κυβέρνησης. Διότι αν είναι έτσι, τότε είναι σαφές προς την κινεζική πλευρά ότι υπάρχουν όρια ως προς το πόσο παρεμβατική μπορεί να γίνει. Με την έννοια ότι δεν παραβιάζονται απλώς λογαριασμοί του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ακόμη μίας αμερικανικής επιχείρησης, αλλά μιας αμερικανικής επιχείρησης που διαθέτει τη στήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης, εφόσον και μόνη η παρουσία της στην Κίνα γίνεται αντιληπτή ως ενθάρρυνση της αμερικανικής επιχειρηματικότητας».

Σε σχέση με τον αριθμό των χρηστών του Ιντερνετ στην Κίνα, οι αντιδράσεις για την ενδεχόμενη διακοπή της λειτουργίας της Google ήταν ελάχιστες. Αντιθέτως, σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ, δεκάδες χιλιάδες e-mail διαμαρτυρίας είχαν πλημμυρίσει πέρυσι, μέσα σε μία μόλις ημέρα, τις υπηρεσίες για τα δικαιώματα των καταναλωτών, όταν απαγορεύτηκε το διάσημο διαδικτυακό παιχνίδι «World of Warcraft».

«Η Google δεν είναι η δημοφιλέστερη μηχανή αναζήτησης στην Κίνα, ούτε παρέχει μια υπηρεσία μοναδική στο είδος της. Το "World of Warcraft" είναι μια επιχείρηση μοναδική στο είδος της, από τη λειτουργία της οποίας είχαν οικονομικό συμφέρον πάρα πολλοί χρήστες. Επιπλέον, ένας τεράστιος αριθμός από ανθρώπους είχαν επενδύσει συναισθηματικά, με μια έννοια, στο παιχνίδι και είχε τεράστια σημασία γι' αυτούς να έχουν πρόσβαση στη βάση δεδομένων του. Εκείνοι που έχουν περισσότερα να χάσουν αν η Google εγκαταλείψει την Κίνα, είναι άνθρωποι που αξιοποιούσαν άλλες υπηρεσίες εκτός της αναζήτησης. Οι Κινέζοι επιστήμονες, για παράδειγμα, ανησυχούν έντονα διότι υπάρχει το ενδεχόμενο να χάσουν την πρόσβασή τους στην υπηρεσία Google Scholar, κάτι που θα συνιστούσε σοβαρό πλήγμα για τη δουλειά τους. Ωστόσο, σε κάθε στενοχωρημένο Κινέζο κυβερνοπολίτη που αφήνει λουλούδια στα γραφεία της Google, αντιστοιχούν πέντε άλλοι που αδιαφορούν, διότι δεν υπάρχει περίπτωση να θελήσουν να αναζητήσουν κάτι σε άλλη γλώσσσα. Οι κινεζικές μηχανές αναζήτησης καλύπτουν με μεγαλύτερη επιτυχία στις ανάγκες τους, όχι μόνο γιατί συχνά δίνουν πιο ακριβή αποτελέσματα, αλλά και γιατί προσφέρουν links σε πειρατικές ταινίες και μουσικά αρχεία -κάτι που η Google αρνείται να παρέχει στους χρήστες της, εξαιτίας της πολύ αυστηρής νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας, που επιτρέπει στη βιομηχανία της ψυχαγωγίας να κινηθεί δικαστικά εναντίον της. Αν λοιπόν ένας Κινέζος χρήστης θέλει να συμμετέχει ενεργά στη σύγχρονη ψηφιακή οικονομία και δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την προστασία της ιδιωτικότητας, τότε δεν θα προτιμήσει την Google».

Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πολλοί Δυτικοί διανοούμενοι, σχολιαστές και πολιτικοί -αλλά και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον- διατύπωναν τη βεβαιότητα ότι η διάδοση της χρήσης του Ιντερνετ στην Κίνα θα οδηγούσε και σε φιλελευθεροποίηση της πολιτικής ζωής. Βλέπετε να επαληθεύονται εκείνες οι προβλέψεις;

«Θυμάμαι ότι ο Νίκολας Κριστόφ, ο αρθρογράφος των New York Times, ο οποίος ήταν και ανταποκριτής στην Κίνα, έγραφε ότι δίνοντας στους πολίτες δυνατότητα ευρυζωνικής πρόσβασης στο Διαδίκτυο, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας σκάβει τον λάκκο του. Αυτή η άποψη ήταν πολύ διαδεδομένη στην ευρύτερη κοινότητα των πολιτικών αναλυτών. Νομίζω ότι η εικόνα που έχει προκύψει είναι ανάμικτη. Ναι, έχουμε κάποιες σαφείς ενδείξεις ότι κάτι κινείται προς την κατεύθυνση της κοινωνίας των πολιτών, ότι το Διαδίκτυο αξιοποιείται ως εργαλείο για την άσκηση πίεσης και τη δημοσιοποίηση συγκεκριμένων προβλημάτων. Με τη διαφορά ότι συνήθως πρόκειται για προβλήματα που οι αρχές θέλουν να δημοσιοποιηθούν -αν κάποιος αποκαλύπτει περιπτώσεις διαφθοράς, θα τον αφήσουν να γράφει ελεύθερα, γιατί η διαφθορά των τοπικών αξιωματούχων είναι κάτι που προσπαθούν και οι Αρχές να καταπολεμήσουν. Αλλά όποιος δοκιμάσει να γράψει για ανθρώπινα δικαιώματα, δεν θα έχει μεγάλη τύχη -έχουμε άλλωστε δει πολλούς Κινέζους δικηγόρους που, όταν κατήγγειλαν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατέληξαν στη φυλακή. Αυτή, λοιπόν, είναι η μια εξέλιξη όσον αφορά τη χρήση του Διαδικτύου. Η άλλη αφορά το αυτονόητο γεγονός ότι υπάρχουν πλέον περισσότερες δυνατότητες για τις Αρχές να παρακολουθούν τις κινήσεις και τις επαφές των ακτιβιστών και των αντιφρονούντων, ακόμη και να προβλέψουν από πού θα έρθει η επόμενη απειλή εναντίον του καθεστώτος». *

Δεν έχει νόημα να φύγει η Google από την Κίνα...

«Αν με ρωτούσατε αν θα έπρεπε να έχει πάει η Google στην Κίνα, θα απαντούσα αρνητικά. Αλλά θα απαντούσα αρνητικά εξετάζοντας το ερώτημα από την οπτική γωνία ενός υποθετικού μετόχου της εταιρείας. Από τη στιγμή που πήγε, δεν βλέπω τον λόγο να φύγει. Τώρα, από την οπτική γωνία των ακτιβιστών και των αντιφρονούντων, όσο η Google δεσμεύεται ότι κάνει ό,τι μπορεί για να εγγυηθεί την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων, δεν βλέπω γιατί να μην τάσσονται υπέρ της παραμονής της εταιρείας στη χώρα, ακόμη και με λογοκριμένα αποτελέσματα αναζήτησης - είναι προτιμότερα τα λογοκριμένα αποτελέσματα από τα ανύπαρκτα αποτελέσματα».

 

13/03/2010 - enet.gr

δημοψήφισμα

Νέα επικαιρότητας: Ποιότητα ή ποσότητα;